أحاديث تحريف‌نما در كتاب‌هاى أهل سنت ، از جمله موطأ مالك بن انس « 1 » ( م . 179 ) فضائل القرآن « 2 » قاسم بن سلام ( م . 224 ه . ق ) و . . . ، موجب واكنش اماميه بر آنها بوده است ؛ از جمله فضل بن شاذان ( م . 260 ه . ق ) كه در طي چند صفحه از كتابش به آن پرداخته وبر أهل سنت به شدت خرده گرفته « 3 » ، ليكن به تدريج شكل واكنش‌ها دگرگون شده است ، تا آن جا كه شيخ أبو جعفر صدوق ( م . 386 ه . ق ) در مقام دفاع از قرآن ورفع اتهام از شيعه ، به صراحت اعلام مىدارد « اخبار تحريف نما [ در صورت احراز صحت سند ] بر وحى غير قرآني حمل مىشود وهر كس شيعه را متهم به تحريف قرآن كند ، دروغ‌گوست . . . » « 4 » وسپس سيد مرتضى علم الهدى ( م . 436 ه . ق ) از گروهى اندك از اماميه با نام « أصحاب حديث » ونيز از أهل سنت با نام « حشويه » ياد مىكند كه به ظاهرِ أحاديث ضعيف در اين زمينه بسنده كرده واز ادله‌ى قطعي سلامت قرآن از تحريف روى برتافته‌اند واز اين رو مخالفت آنان ، به دليل ناتوانى در مبنا وبنا ، به هيچ روى قابل اعتنا نيست « 5 » .

--> ( 1 ) . مالك بن انس ، الموطاء ، تصحيح وتعليق محمد فؤاد عبد الباقي ، ج 2 ، كتاب الرضاع ، ص 605 . ( 2 ) . قاسم بن سلام ، فضائل القرآن ، تحقيق وتعليق وهبى سليمان خارجي ، ص 189 به بعد . ( 3 ) . فضل بن شاذان ، الايضاح ، تحقيق ارموى ، ص 229 . علاوة بر اماميه ، ديگران نيز مانند زيديه چنين‌واكنش‌هايى داشته‌اند . ر . ك : الرسي قاسم بن إبراهيم ، مجموع كتب ورسائل ، تحقيق عبد الكريم احمد جدبان ، ج 2 ، ص 15 - 16 . وى مىگويد : « كتاب خدا محفوظ است كه به عنايت خدا چيزى از آيات آن فرو نيفتاده . . . ولى قومي باطل‌گرا ، كوران بىانديش بر اين پندارند كه بخشي از قرآن از دست رفته است . . . آيا آنان كلام خدا را كه مىگويد : إنَّا نَحْنُ نَزَّلْنا الذِّكْرَ وَإنَّا لَهُ لَحافِظُونَ نشنيده‌اند و . . . . ( 4 ) . ر . ك : محمد بن علي أبو جعفر صدوق ، الاعتقادات ، تصحيح عصام عبد السيد ، ص 92 . ( 5 ) . علي بن حسين علم الهدى ، الذخيرة في علم الكلام ، تحقيق سيد احمد حسينى ، ص 361 .